skip to Main Content

Verslag bezoek aan Waterloopbos op 29 augustus 2020

Op zaterdag 29 augustus 2020 heeft de Flevolandgroep een excursie georganiseerd naar het Waterloopbos in de Noordoostpolder. Even na 12.00 uur was de groep deelnemers compleet en zijn we in paviljoen ‘Het Proeflab’ gestart met een heerlijke lunch van paprika-tomatensoep, belegde broodjes en kroketten. Daarna hebben de deelnemers zich verdeeld in drie groepen om elk met een gids een wandeling te maken door het Waterloopbos.

Dat Waterloopbos blijkt werkelijk een uniek stukje Nederland te zijn! Verspreid in het bos – dat inmiddels zo’n zeventig jaar oud is en de naam bos verdient – liggen een dertigtal oude waterwerken op schaal. Op het eerste gezicht lijken de waterwerken op zwembaden van verschillend formaat. Het zijn echter modellen van havens zoals Rotterdam, Lagos en Istanboel die tot in detail op schaal zijn nagebouwd. Aan de overzijde van de waterwerken staan oude, ingenieus ontwikkelde machines om golven in het water te maken zodat de zee- en oceaanstroming kan worden nagebootst. Een soort Madurodam met hydraulische kunstwerken. Hoe was dit allemaal tot stand gekomen?

Vanaf 1927 deed het Waterloopkundig Laboratorium in Delft onderzoek naar waterwerken met behulp van schaalmodellen. Met deze modellen bootste men de effecten na van eb, vloed en golfwerking. Na de Tweede Wereldoorlog werden de projecten, en dus ook de modellen, steeds groter. Het laboratorium ging op zoek naar een locatie waar grote modellen in de open lucht konden worden gebouwd. Die locatie werd gevonden in de kersverse Noordoostpolder. De ruimte en de beschutting door het naastgelegen Voorsterbos maakten deze plek ideaal. Vooral in de jaren 50, 60 en 70 van de vorige eeuw zijn tientallen schaalmodellen van havens en waterwerken van over de hele wereld gebouwd in het bos. Nadien is door de komst van de computer het gebruik van schaalmodellen overbodig geworden.

Terug naar het heden. De schaalmodellen in het bos raakten dus in onbruik en werden grotendeels overwoekerd door de natuur. Toen Natuurmonumenten het bos overgedragen kreeg, waren veel objecten niet meer herkenbaar. Met veel inspanning zijn enkele modellen en golfmachines opgeknapt en vrijgemaakt van begroeiing. Het waterbouwkundig element van het gebied is daardoor goed zichtbaar geworden. Bij andere modellen heeft men juist de natuur in stand gehouden waardoor een associatie met overwoekerde, oude tempelruïnes en paleiszwembaden snel gemaakt kan worden.

Zowel geïnteresseerden in waterbouwkunde en techniek als natuurliefhebbers kunnen hun hart ophalen in het Waterloopbos. Het maken van een wandeling in die rustige omgeving is zeker aan te bevelen. Het Waterloopbos is een prachtige combinatie van techniek en natuur. Saillant detail: de eerste directeur van het Waterloopkundig Laboratorium ir. J. Th. Thijsse was een zoon van Natuurmonumentenoprichter Jac. P. Thijsse. En zo is de cirkel weer rond.

De Flevolandgroep, Hilbrand, Kees en Aletta

Geef een reactie

Back To Top