skip to Main Content

Verslag van bezoek aan Dordrecht

Op zaterdag 22 juni waren we met aantal leden een dag in Dordrecht. Deze zonovergoten dag begon met koffie met gebak, waarna een rondleiding door het Dorts Museum. Het museum is al honderd jaar gevestigd in een voormalig krankzinnigengesticht. Het bezit een representatieve collectie van zes eeuwen Nederlandse Schilderkunst. Veel van de beroemde schilders die als Amsterdamse of Haagse schilders worden genoemd hebben hun roots in Dordrecht. Schilders die te bewonderen zijn: Aelbert Cuyp, Ferdinand Bol, leden van de Cobragroep en vele anderen.

Op een prominente plaats, boven de trapopgang, bevindt zich een schilderwerk van Willaerts. Een gezicht op Dordrecht en de activiteiten van de haven op de voorgrond. In veel van de zalen staan kunstkasten met laden, speciaal voor tekeningen en prenten. Na de rondleiding werd een heerlijke lunch geserveerd in het restaurant midden in het museum. Na deze lunch vertrokken we met een aantal gidsen het oude gedeelte van Dordrecht in.

De gidsen vertelden over het ontstaan van de stad aan het riviertje de Thure. De oorspronkelijke naam van Dordrecht is Thuredrith. Dit betekent ‘doorwaadbare plaats in de rivier Thure’. Thuredrith zou in de loop der tijd veranderen in Dordrecht, is een van de naamsverklaringen. De oudste vermelding voor de stad dateert van rond 1120. Omstreeks dat jaar werd in een gedeelte van de Annalen van Egmond melding gemaakt van de moord op Graaf Dirk IV in 1049 ‘bij Dordrecht’ (apud Thuredrech).

De Hollandse graaf Willem I bevestigde in 1220 de stadsrechten van Dordrecht. Na Geertruidenberg (1213) is Dordrecht daarmee de tweede stad waarvan bekend is dat het vrijheden van de Hollandse graaf kreeg. Het is echter de vraag of de stadsrechten van Geertruidenberg zo volledig waren als die van Dordrecht.

Tijdens deze rondleiding werd verder verteld dat een Dordtse gevel een trapgevel is die verder wordt gekenmerkt door rondbogen boven de vensters, waarvan de nis vaak met een driepas of een zogenaamde drielobboog is versierd. Een aantal kopjes is ter versiering aangebracht en meestal heeft de gevel boven de onderpui nog twee verdiepingen. De Dordtse gevel werd gebouwd als meesterproef voor het metselaarsgilde van Dordrecht. Ze bevatte tal van elementen waarin alle aspecten van de metselaarskunst naar voren kwamen. Het ontwerp van de Dordtse gevel bleef bijna nagenoeg ongewijzigd, ondanks de komst van nieuwe architectonische stijlen. In 1725 vond het gemeentebestuur dat de Dordtse gevels niet meer pasten in de voorname straten van de stad en verordonneerde dat metselaarsproeven alleen nog mochten worden gebouwd in de achterstraten.
Van oorsprong waren de Dordtse gevels trapgevels. De meeste huizen met een Dordtse gevel hebben op de eerste etage slechts twee vensters. In Dordrecht is slechts één gevel overgebleven met drie vensters (Kerkstraat-Grotekerksplein 5, achterzijde). Bijzondere Dordtse gevels met meerdere vensters op de etages zijn te vinden in Grave en Heusden. In latere eeuwen werden de gevels soms aangepast aan de nieuwe modes. De trapgevels werden hierbij afgetopt en veranderd in een lijstgevel. Het versierde metselwerk boven de raampartijen en de typende kopjes als afsluiting van de rondbogen verrieden de oorspronkelijk Dordtse gevel.

Niet alleen de stedenbouw kreeg aandacht. Ook aandacht werd besteed aan de synode van Dordrecht nu 400 jaar geleden. Een robotpen is bezig om de bijbel te schrijven. Hij schrijft 24 uur per dag aan de Statenbijbel. Dit moet precies zeven maanden duren, net zolang als de vergadering over het opstellen van de agenda voor de synode.

Aletta Speur en Marianne Elderman
Bestuursleden

Geef een reactie

Back To Top